Ἐρώτηση: «Μετανοίας Τόπος»

Γράφτηκε από τον/την Orthros Ενεργό .

ΧριστόςἈνέστη!

Διάβασα στήν ἱστοσελίδα τῶν καταληψιῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἐσφιγμένου - μέ τήν ὁποία δέν συμφωνῶ - τά ἀκόλουθα: «Σύλλογοι πού διατηροῦν τή μετάνοιά τους στή γνησία καί πατροπαράδοτη Ἱερά Μονή Ἐσφιγμένου». Ἐπίσης ὁ π. Ἐφραίμ ὁ Κατουνακιώτης ἀναφέρει τά ἀκόλουθα: «Πέστε μου ἐσεῖς τώρα ἕναν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος ἔφυγε ἀπ' τή μετάνοιά του ἤ τό μοναστῆρι του ἤ τόν Γέροντά του, ἄν πῆγε ὑποτακτικός. Ὅλοι Γεροντάδες! Ὅλοι Γέροντες!!!».

Ἡ ἀπορία μου εἶναι ἡ ἑξῆς: Ποιά εἶναι ἡ μετάνοια πού ἀναφέρεται στίς δύο περιπτώσεις. Γνωρίζω βέβαια πώς λέμε μετάνοια γιά τό μοναστῆρι πού ἡσυχάζει ἕνας Μοναχός «ὁ τόπος τῆς μετανοίας του», ὅμως ἐδῶ λέει: διατηροῦν τή μετάνοιά τους στή Μονή», ἄτομα πού δέν νομίζω νά εἶναι μοναχοί, ἐπίσης ὁ Γέροντας Ἐφραίμ λέει: «νά ἐγκαταλείψουν τήν μετάνοιά τους», ἐνῶ ἔχει ἀναφέρει γιά τήν ἐγκατάλειψη Μονῆς καί Γέροντα.

Εὐχαριστῶ!


 

πάντηση:

Στή συγκεκριμένη ἐρώτηση ταυτίζεται ὁ ὅρος «μετάνοια» μέ τόν τόπο μετανοίας ἤ μέ τό μοναστῆρι πού ἐγκαταβιοῖ ἕνας μοναχός. Δέν ἔχει δηλαδή τή σημασία τῆς διαρκοῦς αὐτομεμψίας καί συνειδητοποιήσεως τῆς ἁμαρτωλότητάς μας πού ὁδηγεῖ στά λυτρωτικά δάκρυα τῆς μετανοίας πού ὁδηγοῦν καί αὐτά μέ τή σειρά τους στήν ἐξομολόγηση.

Βεβαίως ὅμως ὁ τόπος τῆς μετανοίας λαμβάνει τήν ὀνομασία του, ἀκριβῶς ἐπειδή ἐκεῖ κυρίως πραγματοποιεῖται ὁ παραπάνω ἀγώνας μέ τόν ἴδιο μας τόν ἑαυτό καί τόν διάβολο. Ἐκεῖ, καί ὄχι ἀλλοῦ! Ἕνας ἀγώνας πού διακρίνεται ἀπό τήν ἐγρήγορση νά διατηροῦνται ἀκέραια τρεῖς ἀρετές. Ἡ ὑπακοή, ἡ παρθενία (ψυχική καί σωματική) καί ἡ ἀκτημοσύνη.

Ὅλα αὐτά ἀναφέρονται σέ μοναχούς καί δοκίμους. Αὐτό ὅμως δέν σημαίνει ὅτι δέν ἰσχύουν καί γιά τούς ἐγγάμους μέ μία βαθύτερη διαφορετική θεολογική ἑρμηνεία.

Μέ αὐτό τό σκεπτικό θά μπορούσαμε νά ποῦμε ὅτι γιά τούς ἐγγάμους ὁ κατ᾿ ἐξοχήν τόπος μετανοίας τους εἶναι τό σπίτι τους, ἡ οἰκογένειά τους. Δέν μπορεῖ ὅμως νά ὑπάρχουν σύλλογοι ἐκτός Μονῆς πού νά ἔχουν τή μετάνοιά τους σέ αὐτήν.

Ἔχει τεραστία σημασία καί ἀξία τό ψάρι νά εἶναι μέσα στή θάλασσα! Ὁ μοναχός δηλαδή νά βρίσκεται μέσα στή Μονή τῆς μετανοίας του.

Τά παραπάνω γίνονται ἀκόμη πιό κατανοητά ἀπό δύο περιστατικά πού θά παραθέσουμε ἀπό τό βιβλίο «Ἀπό τήν ἀσκητική καί ἡσυχαστική παράδοση» ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ 2011.

1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ:

«...Ὁδοιποροῦντες γέροντας καί δόκιμος γιά ἕνα κελλί πού πανηγύριζε, ἔφθασαν σέ ἕνα σημεῖο πού τό μονοπάτι χώριζε στά δύο. Ὁ δόκιμος πῆρε τό εὐθύ κομμάτι καί ἔφθασε γρηγορότερα. Ὁ γέροντας ἀκολούθησε τό πιό ὁμαλό μονοπάτι καί ὅταν συνάντησε τόν δόκιμο, ἐκεῖνος τοῦ εἶπε: «Εἶδες γέροντα, ἔφθασα πιό γρήγορα».

Ἀπό αὐτό ὁ γέροντας κατάλαβε ὅτι δέν κάνει γιά μοναχός. Εἶπε στή συνοδεία του ὅτι θά τόν διώξει, γιατί ὁ ἄνθρωπος πού κρατᾶ τή γνώμη του καί κάνει τό θέλημά του, δέν κάνει γιά καλόγερος. Ἀφοῦ εἶχε κάνει δύο μῆνες δόκιμος διώχθηκε καί πῆγε στοῦ Ἐσφιγμένου. Οἱ πατέρες ἦταν πολύ ἀναπαυμένοι μαζί του καί ἔλεγαν στόν πρῶτο γέροντα: « Δέν μᾶς ἔστειλες ἄνθρωπο, ἀλλά ἄγγελο». Ὁ γέροντας ἔλεγε: «Μακάρι, ἀλλά θά δοῦμε». Γιά τήν προκοπή του τόν ἔκαναν σέ δύο χρόνια κατευθείαν μεγαλόσχημο, ἀλλά ὕστερα τά πέταξε, γύρισε στόν κόσμο καί παντρεύθηκε. Καί ἔτσι δικαιώθηκε ἡ πρόβλεψη τοῦ διακριτικοῦ γέροντα».

2ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ:

« Εἶπε γέρων: «Ἦρθε ἕνας μοναχός αὐτόνομος καί μοῦ εἶπε:

-Καλά, ἐπειδή ἐσύ ἔζησες στήν ὑπακοή, πρέπει νά ζήσουμε ὅλοι ἔτσι;

-Βρέ παιδί μου, χίλια χρόνια εἶναι τό Ἅγιο Ὄρος. Βρές μου ἕναν ἅγιο πού ἔζησε τή ζωή πού ζεῖς ἐσύ.

-Μή μέ κατηγορεῖς.

-Δέν σέ κατηγορῶ, ἀλλά σοῦ ἐφιστῶ τήν προσοχή ὅτι τό τέλος δέν θά εἶναι καλό.Στήν καλογερική δέν μπαίνουν ἀπό τό παράθυρο, ὅπως κάνεις ἐσύ, ἀλλά ἀπό τήν πόρτα.

-Ἐγώ κάνω ἐργόχειρο, δίνω ἐλεημοσύνη...

-Ἄφησέ τα αὐτά. Εἶναι θυσία στόν πειρασμό. Ἔχεις κάποιον νά σοῦ πεῖ «μήν κάνεις κομποσκοῖνι, μήν κάνεις ἐλεημοσύνη» καί νά τό κάνεις;

-Μόνος μου εἶμαι, ὅ,τι θέλω κάνω.

-Ἄκουσε μιά ἱστορία: Παλαιά κάποιος πού ἤθελε νά γίνει καλόγερος πῆγε σέ ἕναν γέροντα στά Καρούλια.Ἐκεῖνος εἶχε ἅγιο Ἄρτο καί κοινωνοῦσε. Τοῦ ἔδωσε ἕνας Ρῶσος παπάς. Μιά μέρα τοῦ εἶπε ὁ γέροντας νά κοινωνήσουν καί ὁ γέροντας δέν ἤθελε. Τότε ὅρμησε ὁ γέροντας νά τόν πνίξει· φώναζε καί ἀλλοιώθηκε τό πρόσωπό του. Ἦρθε ὁ δόκιμος, τά διηγήθηκε τρομαγμένος καί ἔλεγε ὅτι δαιμονίσθηκε ὁ γέροντας. Αὐτά ἔπαθε ὁ γέροντας ἀπό τήν αὐτονομία, διότι δέν ἔκανε κάπου ὑπακοή....Ἔχει σημασία γιά τόν νέο πού ἔρχεται νά γίνει μοναχός σέ ποιό περιβάλλον μεγάλωσε καί σέ ποιά ἐποχή ἔζησε, γιά τό ἄν θά γίνει σωστός καλόγερος καί ἄν θά κρατήσει τίς παραδόσεις. Παρατηρῶ ὅτι αὐτοί πού γεννήθηκαν μετά τό 1970 δυσκολεύονται νά γίνουν σωστοί καλόγεροι, συνεχιστές τῶν παλαιῶν. Ἔχουν μάθει νά ἔχουν γνώμη γιά τό κάθε τί, ἔχουν θέλημα καί δέν μποροῦν νά ὑποταχθοῦν...»